Wat is mindfulness?

Mindfulness wordt vaak vertaald met ‘oplettendheid’ of ‘open aandacht’. Ook wordt het omschreven als ‘bewust aanwezig zijn in het hier en nu, zonder te oordelen’ (Kabat-Zinn, 1994).

Als mens hebben we in meer of mindere mate allemaal last van stress en onprettige ervaringen. Dit is afhankelijk van onze persoonlijke eigenschappen en omstandigheden. We dwalen vaak met onze aandacht af en zijn ons niet bewust van het moment. We zijn onbewust bezig met wat er allemaal “zou kunnen gebeuren” en hebben meestal weerstand ten opzichte van onprettige ervaringen. Hierdoor kan stress en ongemak ontstaan.

Onze aandacht kunnen we trainen door met een open en nieuwsgierige blik te kijken en aanvaarden wat er hier en nu is. Wat voor een gedachten heb ik? Wat is mijn stemming? Wat voel ik in mijn lijf? Dit alles zonder daar direct allerlei associaties en oordelen bij te hebben. Door het beoefenen van meditatie-, yoga- en bewustzijnsoefeningen kun je een vriendelijke en milde houding naar jezelf en anderen ontwikkelen. Ook leert mindfulness je je eigen gedachten en gevoelens te beschouwen als mentale gebeurtenissen die niet blijvend zijn, die – als het ware – als wolken aan de lucht vanzelf weer voorbij drijven. Het gevolg is dat er steeds meer ruimte ontstaat ten opzichte van deze ervaringen en we stress en ongemak op een natuurlijke manier kunnen beantwoorden.

Mindfulness is als methode zeer succesvol en overal in opkomst, door de gebleken effectiviteit ervan. In Nederland en daarbuiten, in de geestelijke én lichamelijke gezondheidszorg worden in toenemende mate MBSR en MBCT trainingen aangeboden.

bron: centrum voor mindfulness

Onderzoek

Het effect van mindfulness is de afgelopen 25 jaar veelvuldig wetenschappelijk onderzocht. Inmiddels zijn er honderden studies gepubliceerd over de effecten van mindfulnessinterventies. Onderzochte mindfulnesstrainingen zijn onder andere de mindfulness-based stress reduction (MBSR), de mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) en de dialectical behaviour therapy (DBT). Hieronder worden de resultaten van de belangrijkste studies en overzichtstudies weergegeven.

Effectonderzoek gaat over wat, en hoeveel mindfulness ‘doet’. Hiermee is nog niet de vraag beantwoord, of mindfulness ook het beste antwoord is op je vraag. Hiervoor is een ander type onderzoek nodig, waarbij mensen worden vergeleken die met dezelfde wens of klacht willekeurig over verschillende programma’s zijn verdeeld. Dit soort onderzoek, ook wel RCT (Randomly Controlled Trial) genoemd, vergt een meerjarige opzet. In Amerika en Europa lopen nu RCT’s waarbij mindfulness met andere benaderingen wordt vergeleken.

Samenvatting
Onderzoek laat zien dat mindfulness effectief is zowel in een “normale” populatie als bij groepen in een therapeutische setting. Mindfulness zorgt voor een hogere kwaliteit van leven en brengt positieve veranderingen teweeg in cognitief en neurobiologisch functioneren. Tevens transformeert mindfulness de manier waarop iemand naar zichzelf en naar de wereld kijkt en daar vervolgens op reageert. Deze brede werkzaamheid zorgt ervoor, dat mindfulness toepasbaar is bij een grote verscheidenheid aan problematiek. Verschillende onderzoeken tonen aan dat mindfulness positieve veranderingen teweeg brengt bij een grote hoeveelheid verschillende psychische stoornissen en medische condities. Mindfulness is bij de behandeling van bepaalde problematiek zelfs superieur aan andere behandelmethoden.

bron: centrum voor mindfulness

Voor wie?

Mindfulness is eigenlijk geschikt voor iedereen. Denk aan mensen die beter willen leren omgaan met werk(stress), werkdruk en zich minder willen laten afleiden. En ook voor mensen met lichamelijk ongemak en voor hen die willen omgaan met piekeren en meer plezier willen ervaren (tijdens hun werk).

Uit onderzoek blijkt dat bij deelnemers van mindfulnesstrainingen lichamelijke en psychologische klachten significant afnemen, ze effectiever leren omgaan met stresssituaties, zij zich beter kunnen ontspannen en een grotere kwaliteit van leven ervaren.